Terugblik: ENI Netwerkevent bij SOMA
“De transitie is pas geslaagd als deze verankerd is in het onderwijs.”
Samen met koplopers maken wij dit mogelijk
“De transitie is pas geslaagd als deze verankerd is in het onderwijs.”
Op 10 september kwamen opdrachtgevers en aannemers samen in Congrescentrum B&I in Harderwijk voor het jaarlijkse ENI Werkatelier. Een dag vol inhoudelijke gesprekken, inspirerende voorbeelden en concrete stappen richting de emissieloze bouwplaats.
ENI heeft haar missie volbracht: het versnellen van emissieloos bouwen in de infrasector om in 2026 te werken met zero emissie bouwmaterieel. We hebben samen met koplopers uit het veld een ontwikkeling in gang gezet die vier jaar eerder op gang is gekomen dan verwacht. Op 1 mei 2026 sluiten we als Emissieloos Netwerk Infra (ENI) onze deuren.
Op 10 september organiseert ENI het jaarlijkse werkatelier. De transitie naar emissieloos bouwen vraagt meer dan techniek: het vraagt om een verandering in het systeem markt/opdrachtgever. Rollen veranderen en verschuiven.
Het is inmiddels alweer even geleden, maar op 10 september organiseerde ENI haar jaarlijkse werkatelier.
In dit Engelstalige document vatten wij de ontwerpeisen voor emissievrije machines samen die zijn voortgekomen uit de praktijkervaring van koplopers in Nederland sinds 2020. Ook benoemen wij de geleerde lessen met betrekking tot (publieke) opdrachtgevers in Nederland en hoe zij de transitie naar emissieloos bowuen effectief kunnen stimuleren.
De transitie naar de emissieloze bouwplaats heeft tot ontwikkeling en toepassing van nieuwe technieken geleid, waarbij ook wordt gewerkt met waterstof, in welke vorm dan ook. ENI-leden hebben gemerkt dat er veel behoefte is aan informatie hierover. Zowel bij opdrachtgevers, omgevingsdiensten als ook bedrijven waarmee wordt samengewerkt. Want wat zijn de wettelijke kaders voor het werken met waterstof op de bouwplaats? Mag het vervoerd worden en in welke eenheden? En kan iedereen er mee werken?
Een transitie gaat niet zonder slag of stoot. Soms zien wij belemmeringen ontstaan waardoor – ondanks de juiste ambities – toch niet of minder emissieloos gebouwd wordt dan vooraf bedacht. Om opdrachtgevers en marktpartijen te helpen deze belemmeringen te overkomen, is dit document opgesteld.
Toonaangevende koplopers delen hierin hun ervaring en advies om de hobbels in de transitie te nemen.
Mobiele machines in de (land)bouw veroorzaakten in 2018 8% van de CO2-, 19% van de NOx- en 18% van de fijnstofuitstoot van het totale wegverkeer in Nederland.
De sector levert een bijdrage aan de Green deal Duurzaam GWW 2.0 & Green Deal ‘Het Nieuwe Draaien’: Rijkswaterstaat en Waterschappen willen klimaatneutraal en circulair zijn in 2030.
Naast de bijdrage aan de generieke mondiale temperatuurstijging (> 2 graden) veroorzaakt dit een effect op de volksgezondheid. De maatschappelijke kosten van de totale uitstoot zijn berekend op € 1 miljard per jaar (Planbureau voor de Leefomgeving).
Wetgeving is gericht op een zero-emissie bouwplaats vanaf 2026, zonder te weten of dit ook realiseerbaar en afdwingbaar is: uitstoot van eigen materieel van waterschappen en in te zetten materieel bij aanbestedingen maximeren (1 megaton CO2).
Momenteel worden bouwprojecten niet gestart onder invloed van de stikstof regelgeving en het ontbreken van heldere casuïstiek hoe stikstofeffecten kunnen worden gemitigeerd.
Het ‘Schone Lucht Akkoord’ versterkt dit doordat partijen streven naar een reductie van negatieve gezondheidseffecten van mobiele werktuigen van 75% t.o.v. 2016 en de ambitie hebben het groeipad naar zero-emissie mobiele werktuigen naar 2030 te versnellen.
ENI is een ecosysteem door de keten heen dat wil verbinden en zaken voor elkaar wil krijgen. De deelnemers zorgen als koplopers samen dat de emissieloze bouwplaats versneld wordt gerealiseerd. Verder zijn betrokken bij het programma: